Bursa’nın Marmara’ya açılan nefesi Mudanya’da bağbozumu heyecanı başlıyor; deniz rüzgarlarıyla olgunlaşan meşhur “Mudanya Karası” siyah üzümler, kış aylarının vazgeçilmez şifası olan pekmeze dönüşmek üzere odun ateşinde kaynayan dev kazanlarla buluşuyor! Yüzyıllardır nesilden nesile aktarılan atalık yöntemlerle üretilen ve şehrin gastronomi kültüründe çok özel bir yere sahip olan bu eşsiz lezzet, hem yerel ekonomiye can veriyor hem de sofralara tamamen doğal bir sağlık kalkanı sunuyor. Peki, Mudanya Karası’nı bu kadar özel kılan sır ne ve o nefis pekmezler hangi meşakkatli yollardan geçerek soframıza ulaşıyor?
Mudanya ve köylerinin (özellikle Çağrışan, Yörükali ve Çepni bölgelerinin) mikroklima özelliği taşıyan havası, denizden gelen iyotlu rüzgarlarla birleştiğinde ortaya aroması, koyu rengi ve yüksek kalitesiyle fark yaratan Mudanya Karası çıkıyor. İnce kabuklu yapısı, yoğun tatlılık oranı ve bol sulu dokusuyla bilinen bu yöresel siyah üzüm, hem sofralık tüketimde aranan bir meyve hem de kaliteli şıra ve pekmez yapımında bölge halkının en büyük güvencesi.
Mudanya Karası’nı standart üzümlerden ayıran en büyük faktör kabuğunda ve çekirdeğinde yüksek miktarda barındırdığı “resveratrol” maddesidir. Son derece güçlü bir antioksidan olan bu bileşen, hücre yenilenmesini desteklerken, bu üzümden yapılan pekmezi adeta doğal bir ilaca dönüştürür.
Mudanya’nın verimli köylerinde pekmez kaynatmak yalnızca tarımsal bir faaliyet değil, aynı zamanda komşuluğun, imecenin ve kültürel mirasın yaşatıldığı köklü bir ritüeldir. Fabrikasyon üretimin hızına ve katkı maddelerine inat, bu köylerde asırlık gelenekler hala ilk günkü saflığıyla devam ettiriliyor.
Eylül ve Ekim aylarında büyük bir özenle hasat edilen Mudanya Karası üzümler, önce özel havuzlarda ya da temiz çuvallar içinde ezilerek şırası (suyu) çıkarılır. Elde edilen bu taze şıra, içine yöreye has özel “pekmez toprağı” eklenerek odun ateşindeki bakır kazanlarda kaynatılmaya başlanır. Eklenen toprak, şıranın asidini alarak ekşimesini önler ve pekmezin o meşhur berrak görünümünü kazanmasını sağlar.
Ardından süzülerek toprağından arındırılan şıra, kıvam alana kadar saatlerce, ağır ateşte ve tahta kepçelerle sürekli savrularak kaynatılır. Ortaya çıkan o yoğun, yakut ile siyah arası renkteki pekmez, içine hiçbir ilave şeker veya koruyucu girmeden kavanozlara doldurulur.
Uzman doktorlar ve diyetisyenler, hakiki siyah üzüm pekmezinin insan vücudu için tam bir doğal eczane olduğunu sıklıkla vurguluyor. Geleneksel yöntemlerle, yanmadan ve besin değerini kaybetmeden hazırlanan Mudanya Karası pekmezi düzenli tüketildiğinde şu faydaları sağlıyor:
Kansızlığa (Anemi) Karşı Kesin Çözüm: Yüksek demir içeriği sayesinde kan yapımını destekler, kan değerlerini doğal yollarla yükseltir.
Bağışıklık Güçlendirici: Havaların soğumasıyla birlikte artan grip ve enfeksiyonlara karşı vücut direncini maksimize eder.
Enerji Deposu: İçerdiği doğal meyve şekerleri kana çok hızlı karıştığı için vücuda anında enerji verir, kronik yorgunluk ve halsizliği giderir.
Kemik ve Zihin Gelişimi: Kalsiyum, potasyum ve magnezyum açısından zenginliği ile çocuklarda kemik ve zeka gelişimini desteklerken, yetişkinlerde osteoporoz (kemik erimesi) riskini düşürür.
Mudanya Karası ve bu eşsiz üzümden elde edilen geleneksel pekmez, yalnızca kahvaltı sofralarımızı tatlandırmakla kalmıyor, kırsal kalkınmanın da en önemli anahtarlarından biri oluyor. Son yıllarda gastronomi turizmi ve agroturizm (tarım turizmi) alanında büyük ilgi gören bağbozumu ve pekmez kaynatma ritüelleri, Mudanya’ya yeni bir turizm kapısı aralıyor.
Bursameydan.com olarak altını çiziyoruz; yerel üreticinin desteklenmesi ve Mudanya Karası’nın coğrafi işaretli bir ürün olarak dünya pazarlarına tanıtılması Bursa için tarihi bir sorumluluktur. Kış kapıyı çalmadan, yerel üreticiden temin edeceğiniz bu şifalı siyah incisi sofralarınızdan eksik etmeyin!
